Johannes Hermann Barend Koekkoek (1840-1912) Zee groet het land, 1888
De duinen en het strand van Scheveningen, olie op paneel 24 x 41,5 cm., gesigneerd l.o. en gedateerd 1888
Het was de grote Andries Schelfhout die omstreeks 1824 als een van de eerste Hollandse romantische schilders het strand en de zee van Scheveningen schilderde. Hij zag de schoonheid van deze plek, de overgang van zee naar land, maar ook het domein van de vissers en de thuishaven van de Scheveningse vissersvloot. Anderen volgden hem al snel. Het strand en de duinen van Scheveningen boden een oneindige variatie aan schilderachtige, verhalende onderwerpen: op het droge getrokken bommen, schepen voor anker in de branding, het uitladen van de (vis)vangst, groepjes figuren op het strand rond de visafslag en flanerende Hagenaars tussen het vissersvolk.
Het hier afgebeelde Scheveningse strandgezicht van Jan H.B. Koekkoek, geschilderd in1888, past in deze traditie. In de verte de zee met wat scheepjes, op het strand bommen op het droge en groepjes vissers. Rechts het hoge Seinpostduin, waarop de vissersvrouwen al van ver de vloot konden zien aankomen. Op de voorgrond voegt Koekkoek een stukje oud Scheveningen toe. Helemaal rechts de bekende Oude Kerk. Daarachter de koepel van Ds. Faassen de Heer, die werd gesloopt in 1882 toen het Seinpostduin werd afgegraven. En links op de voorgrond het oude Hotel Zeerust, dat al een jaar daarvoor werd afgebroken. Koekkoek moet hier een situatie hebben weergegeven die al niet meer bestond, maar die hij goed kende op basis van zijn eigen schetsen maar misschien ook van prenten en foto's. (Coll. European Fine Art Centre, Gulpen)

Rechts een met de hand ingekleurde versie van een staalgravure van de Duitse graficus Georg Michael Kurz uit 1860. (Bron: Dutchbooks.nl)
Als de data juist zijn, heeft Koekkoek zijn schilderij gebaseerd op deze gravure van Kurz of de staalgravure, die hieronder is afgebeeld.
Op het schilderij en de gravure is de achterkant te zien van de Roomsch-Katholieke H. Antonius Abt Kerk, die van 1834 tot en met 1855 op deze plek stond.
In plaats van de 3 geiten op de afbeelding van de staalgravure van Kurz, heeft Koekkoek 2 geiten geschilderd. Ook heeft Koekkoek de kleding van de drie figuren op de voorgrond aangapast.
 
staalgravure van de Duitse graficus Georg Michael Kurz uit 1860. (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief)
Misschien is de oorspronkelijk tekenaar van de staalgravure, de tekenaar Ludwig Rohbock weer geïnspireerd door een gouache van Johann Ludwig Bleuler (1792-1850) getiteld: "Vue de Scheveningen, vers le bains de Mer" Links (Coll. Beeldbank Haags Gemeentearchief) en rechts (Coll. Van-Ham.com)
 
Jan H.B. Koekkoek was de derde zoon van de marineschilder Hermanus Koekkoek sr. en kreeg les van zijn vader. In zijn schildersloopbaan heeft Jan H.B. een duidelijke ontwikkeling doorgemaakt: in de vroege zee- en riviergezichten is nog goed de invloed van zijn vader zichtbaar in de zorgvuldige schildertrant en fijne detaillering. In latere jaren zocht hij aansluiting met de Haagse School en schilderde strand- en zeegezichten en scènes uit het vissersleven in een losse schildertrant. Musea: o.a. het Jan Cunen Museum in Oss en het Rijksprentenkabinet in Amsterdam. (Bron: Simonis&Buunk, Ede)
 
Bronnen:
Zicht op Scheveningen met Oude Kerk
Georg Michael Kurz, Scheveningen: Van het duin gezien